Grudzień to dla nas bezsprzecznie wyjątkowy miesiąc – nie tylko dlatego, że niecierpliwie czekamy na święta i Nowy Rok, ale też dlatego, że w grudniu obchodzimy dwa dni, które są dla Fundacji Rodzic w mieście szczególnie ważne. O jakich dniach mowa?
Międzynarodowy Dzień Wolontariusza – święto Klubu Przedsiębiorczych Mam
Pierwszy z nich to Międzynarodowy Dzień Wolontariusza, który obchodzimy 5 grudnia. Chyba niezbyt popularny, a niezwykle ważny dla większości polskich organizacji pozarządowych. W końcu wiele z nich działa dzięki ogromnemu zaangażowaniu i ciężkiej pracy wolontariuszy. Według badania „Kondycja organizacji pozarządowych” aż 62% NGO-sów w Polsce wspierało się w 2024 roku pracą wolontariuszy. Również u nas wolontariat jest podstawą projektu Klub Przedsiębiorczych Mam, który bez Lokalnych Liderek – właśnie wolontariuszek naszej Fundacji, nie mógłby funkcjonować.
Gdyby nie one – Liderki-wolontariuszki, które organizują spotkania lokalnych klubów – Klub Przedsiębiorczych mam nie mógłby działać w 17 miastach w Polsce. Gdyby nie zaangażowanie naszych wolontariuszek, nie byłoby regularnych spotkań dla mam we wszystkich tych miejscowościach. No i w końcu, gdyby działania naszych Liderek robiły wrażenie tylko na nas, nie zainteresowałaby się Klubem Przedsiębiorczych Mam Kancelaria Prezydenta. I nie mogłybyśmy zorganizować dla kieleckich mam spotkania z Pierwszą Damą RP. Jak widać, wolontariat ma ogromną siłę!
Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka – co nam daje Powszechna deklaracja Praw Człowieka?
Drugi z ważnych dla naszej fundacji dni to 10 grudnia, czyli Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka. Ten dzień upamiętnia powstanie w 1946 r. Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. To zbiór zasad, na które umawiają się Państwa należące do ONZ, gwarantujące – najogólniej rzecz biorąc – godne życie każdego człowieka, równość praw, poszanowanie podmiotowości, prawa wyboru i gwarancję przestrzegania tych praw przez instytucje państwowe i międzynarodowe.
Poszczególne prawa z Deklaracji były później rozwijane w kolejnych dokumentach i traktatach, m.in. w Konwencji o Prawach Dziecka, którą Polska ratyfikowała w 1991 r., Karcie Praw Podstawowych UE czy Konstytucji RP. Niestety, w 2025 roku Polska nadal stosuje działania lub zaniechania, które prowadzą do poważnych naruszeń podstawowych praw. Nam w fundacji Rodzic w mieście szczególnie bliskie są te dotyczące praw kobiet i dzieci. Prawo do godnego życia, poszanowania, pełnego uczestniczenia w życiu społecznym i kulturalnych czy rynku pracy.
Powszechna Deklaracja Praw Człowieka a prawa kobiet w Polsce
Jakie prawa gwarantuje kobietom i matkom Powszechna Deklaracja Praw Człowieka:
Artykuł 1: „Wszyscy ludzie rodzą się wolni i równi pod względem wolności i praw”. Gwarantuje równość płci od urodzenia, fundamentalną dla praw kobiet.
Artykuł 2: Zakazuje dyskryminacji (w tym ze względu na płeć), zapewniając równe prawa dla wszystkich.
Artykuł 23: Gwarantuje prawo do pracy, wolny wybór zawodu i godne warunki pracy, co jest kluczowe dla samostanowienia kobiet.
Artykuł 25: Matka i dziecko mają prawo do specjalnej opieki i pomocy. Wszystkie dzieci, zarówno te urodzone w małżeństwach, jak i w niezalegalizowanych związkach, korzystają z jednakowej ochrony społecznej.
Tymczasem w Polsce kobiety dyskryminowane są w przestrzeni publicznej – architektura nadal nie uwzględnia ich potrzeb związanych z pokonywaniem codziennej drogi z wózkiem dziecięcym czy zakupami, spędzaniem czasu z dziećmi i sposobem poruszania się po mieście. A najgorzej jest być samodzielną mamą. Kobieta z dzieckiem bez partnera nie jest w stanie wynająć mieszkania.
Nadal 38% kobiet dzieci do lat 3 nie pracuje, ponieważ nie ma dostępu do odpowiedniej opieki dla dzieci. A kiedy matki mają warunki, żeby do pracy wrócić, są wypychane z rynku pracy przez fikcyjne likwidowanie stanowisk, powolną redukcję etatu lub podnoszone wymagania, których będąc mamami, nie są w stanie spełnić.
ZUS korzystając z niejawnych przesłanek i algorytmów wstrzymuje kobietom w ciąży i matkom należne im zasiłki pozostawiając je i często ich dzieci bez środków do życia. Temat bezdusznych praktyk ZUS-u opisywałyśmy już na naszym blogu kilka razy (kliknij tutaj).
Powszechna Deklaracja Praw Człowieka a prawa polskich dzieci
Co mówi o najmłodszych obywatelach Powszechna Deklaracja Praw Człowieka?
Artykuł 2: Gwarantuje prawa wszystkim, bez dyskryminacji, w tym ze względu na wiek.
Artykuł 12: Gwarantuje prawo do swobodnego wyrażania opinii.
Artykuł 25: Każdy człowiek ma prawo do stopy życiowej zapewniającej zdrowie i dobrobyt jego i jego rodziny.
Artykuł 27: Każdy ma prawo do swobodnego uczestniczenia w życiu kulturalnym społeczeństwa, do korzystania ze sztuki i do uczestniczenia w postępie nauki oraz korzystania z jego dobrodziejstw.
Mimo to dzieci w Polsce mają systematycznie ograniczane prawa do wypowiedzi, wyboru, a nawet pełnego uczestniczenia w życiu społecznym i kulturalnym. Są wypychane z miejsc publicznych, takich jak restauracje czy hotele oraz piętnowane za przebywanie w środkach komunikacji zbiorowej, a nawet na placach zabaw.
Dług alimentacyjny wynosi już blisko 17 000 000 000 (siedemnaście miliardów) złotych, a środków do życia pozbawionych jest blisko 1 000 000 (milion) dzieci. To odebranie im prawa do godnego życia, nauki i rozwoju. Dlatego aktywnie angażujemy się w działania, które mają na celu rozwiązanie węzła gordyjskiego niealimentacji w Polsce.
Władze rządowe i samorządowe systematycznie zaniedbują notoryczne przekroczenia stężeń trujących gazów i pyłów, za co zostało im już postawione oskarżenie przed Trybunałem Sprawiedliwości UE. To działanie pozbawiające polskie dzieci szans na życie w zdrowiu i rozwój fizyczny, psychiczny i edukacyjny. Na ten temat także edukujemy i aktywnie działamy, żeby zmieniać polskie miasta, a szczególnie szkolne ulice, w bardziej bezpieczne dla dzieci.
We wszystkich działaniach fundacji staramy się krok po kroku zmieniać zastaną rzeczywistość. Nasze zaangażowanie powoli kruszy ten (w przypadku miast często dosłowny) beton, ale to długa i wyczerpująca walka. Twoje wsparcie fundacji Rodzic w mieście – na przykład mikołajkową, świąteczną lub noworoczną darowizną – sprawia, że nasza praca jest bardziej widoczna i skuteczniejsza. A Ty stajesz się częścią zmiany, po którą idziemy.
