Close
Mobilność ma płeć. To fakt. Co powinniśmy z nim zrobić?

Mobilność ma płeć. To fakt. Co powinniśmy z nim zrobić?

Kobiety i mężczyźni poruszają się po mieście w różny sposób. To fakt. Dane te potwierdzają badania wielu krajów, również te prowadzone przez UE. Co daje nam ta wiedza? Przede wszystkim argumenty do rozmowy o tym, że zrównoważona polityka mobilności to wyrównywanie praw kobiet i dzieci, włączenie społeczne i zwiększenie szans na lepsze życie. Czym różni się mobilność kobiet?

Transport publiczny jest kobietą

Mimo, że za kierownicami autobusów i kabinami tramwajów nadal przeważają mężczyźni to pasażerami w zdecydowanej większości są kobiety. Wynika to z wielu aspektów. Kluczowym wydaje się być cel podróżowania. Mężczyźni i kobiety zazwyczaj pokonują podobny dystans, jednak ich  przebieg jest zupełnie inny. Mężczyźni najczęściej wybierają samochód, którym jadą z punktu A do punktu B – najczęściej z domu do pracy i z powrotem. Kobiety zaś na tej trasie mają kilka obowiązków: zaprowadzenie dzieci do placówek, zakupy w sklepie, czasami lekarz, spacer z dziećmi, plac zabaw i dopiero dom. W Warszawie kobiety stanowią aż 64% pasażerów komunikacji publicznej. Dostępność do transportu publicznego i jego jakość wprost determinuje mobilność kobiet. A co za tym idzie – ich możliwości pracy, nauki, spotkań społecznych, dostępu do kultury. 

licencja: »»EUMA2021 Mobility of Women«« picture: Heinrich-Böll-Stiftung licence: CC-BY-SA 4.0

Luksus i użyteczność

NIe oszukujmy się. Jeszcze sporo rzeki w Wiśle musi przepłynąć, aby nierówności płciowe zniknęły z naszych głów i przyzwyczajeń. Wpływają one również na to jakich wyborów transportowych dokonujemy. Tutaj niestety nie ma równouprawnienia. Mobilność kobiet determinuje przede wszystkim użyteczność i bezpieczeństwo. Mężczyźni kierują się wygodą i statusem społecznym.

Dla mężczyzn samochód nadal jest wyznacznikiem luksusu.  Dlatego mężczyźni w codziennej komunikacji wybierają  przede wszystkim komfort. Świetnie opisuje to artykuł POLITICO, który analizuje badania prowadzone w Brukseli (KLIK). Powstał nawet spot promujący rower jako środek codziennej podróży wśród mężczyzn.

W Polsce z rowerów korzystają głównie mężczyźni o czym świadczą dane prowadzone przez m.st. Warszawa. Czy wybierają oni rower zamiast samochodu czy siłowni? Trudno stwierdzić, bo większość rowerów jakie pojawiają się na ulicach Warszawy to rowery sportowe. 

Dane dostarczane przez Stołeczny Ratusz pokazują jeszcze dwa warte uwagi zjawiska. To, że rower w Stolicy nie jest dla kobiet. A mógłby być. Sam pojazd mógłby być chętnie wykorzystywany przez kobiety: mobilny, lekki, bezpłatny, dający niezależność. Można przypiąć do niego fotelik dla dziecka, koszyk na zakupy, czy nawet przyczepkę (i dla dzieciaka, jak i dla zwierzaka). Dlaczego zatem kobiety w Stolicy nie jeżdżą rowerem? Odpowiedzi dostarcza nam raport „Gender and (smart) Mobility. Papier Work 2021” , w którym dane wprost wskazują, że w krajach, w których dostępna jest zwarta i bezpieczna infrastuktura rowerowa, kobiety korzystają z roweru częściej niż mężczyźni. Oczywiście prym wiodą tutaj Dania i Holandia, w której rower jest ważnym, jeśli nie głównym, narzędziem do budowy zrównoważonej miejskiej mobilności – i szerzej – ograniczającym zmiany klimatu. 

Bardziej zastanawiający jest fakt, że Warszawa nie bada liczby dzieci podróżujących rowerami. Oznacza to, że ta grupa użytkowników nie jest nawet ujęta w statystykach ratusza. Jak więc Stolica może tworzyć bezpieczne dla dzieci drogi rowerowe, które mogą być alternatywą dla samochodu oraz wspierać ich samodzielność, rozwój fizyczny i społeczny? O bezpiecznej drodze do szkoły przeczytać można TU

Więcej samochodów nie oznacza większej mobilności

Druga determinanta – w gospodarstwach domowych zazwyczaj znajduje się jeden samochód. Te dane są bardzo ciekawe. Z jednej strony Polska należy do krajów z największą liczbą samochodów – według raportu Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Samochodów (ACEA) jesteśmy obecnie na 6 miejscu z wynikiem 23,4 mln aut i wzrostem aż o 4,1 proc. Jednocześnie aż 33,8% gospodarstwa domowych nie posiada żadnego samochodu, a 66,2% gospodarstw w Polsce posiada jedno auto. Co to oznacza? Gdy rodzina posiada jeden samochód, zazwyczaj do pracy jedzie nim mężczyzna. 

 

Zrównoważona mobilność to krok w stronę sprawiedliwość społecznej

Oczywiście musimy też pamiętać o dzieciach i osobach starszych, czyli tych mieszkańcach miast, którzy nie mogą lub nie są w stanie prowadzić samochodu. Oni też poruszają się po mieście. Sprawiedliwość społeczna polega na tym, aby prowadzić taką politykę mobilności, aby każdy – bez względu na swoje dochody, umiejętności czy możliwości miał możliwość dostania się do miejsc użyteczności publicznej takich jak szkoła, park, lekarz, dom kultury, ale także by zaspokoić swoje podstawowe życiowe i społeczne potrzeby. Dobrze rozwinięty transport publiczny, chodniki pozwalające bezpiecznie przemieszczać się pieszo, jezdnie z ograniczoną prędkością, bezpieczne i pełne sieci dróg rowerowych – to działania, które sprawiają, że ludzie bez względu na swój wiek, płeć i zasoby traktowani jak pełnoprawni mieszkańcy miast. 

Dlatego wszelkie działania, które nie wspierają tworzenia takich rozwiązań są wbrew logice społecznej. Utrzymywanie szerokich jezdni, brak ograniczeń wjazdu pojazdów do centrów miasta i na osiedlowe ulice, uchylanie się od ograniczeń prędkości, tworzenia szkolnych ulic czy Stref Czystego Transportu to działania utrzymujące przywilej dla wybranej grupy społecznej. Uprzywilejowanych, samodzielnych, o określonych zasobach i konkretnej płci. 

Tekst: Agnieszka Krzyżak-Pitura

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Co każdy rodzic powinien wiedzieć?

 

  • jak bezpiecznie i przyjemnie dojechać tam gdzie chce;
  • jak ciekawie spędzić weekend;
  • gdzie zjeść rodzinny obiad lub wypić kawę;
  • do jakiego muzeum można wjechać wózkiem
  • który pracodawca pozwoli przyjść z dzieckiem do pracy.

To i wiele więcej wprost na Twoją skrzynkę!

ZAPISZ SIE!